Met de langgerekte vorm en spitse uiteinden is de marquise een van de meest herkenbare diamant vormen. De vorm oogt sierlijk en uitgesproken, maar draagt ook een romantisch verhaal met zich mee dat terugvoert naar het Franse hof van de achttiende eeuw.
Volgens de overlevering gaf koning Lodewijk XV opdracht om een diamant te laten slijpen naar de vorm van de lippen van zijn maîtresse, Madame de Pompadour (figuur 1). Zij was niet alleen zijn geliefde, maar ook een opzichzelfstaande invloedrijke beschermvrouw van kunst, mode en cultuur. Hoewel niet met zekerheid kan worden vastgesteld of de marquise daadwerkelijk op deze manier ontstond, is de legende toch onlosmakelijk met het slijpsel verbonden geraakt.
Waarom wordt de marquise ook navette genoemd?
De marquise staat eveneens bekend als de navette. Dit Franse woord betekent ‘klein schip’ en verwijst naar het langgerekte silhouet van de steen (figuur 3). Met enige verbeelding doet de vorm, met haar gebogen zijkanten en twee spitse uiteinden, denken aan de romp van een sierlijke boot.
Een goed geslepen marquise is symmetrisch: de twee helften weerspiegelen elkaar en de punten liggen precies op één lijn (figuur 2). Ook de rondingen aan beide zijden moeten mooi gelijkmatig verlopen. Deze symmetrie is heel belangrijk, omdat ook een kleine afwijking bij zo’n uitgesproken vorm erg snel zichtbaar wordt.
Een langgerekte briljant slijpvorm
De marquise is doorgaans een aangepaste, maar toch ‘briljante’ slijpvorm. Dit betekent dat de facetten zo zijn geplaatst dat zij het meeste licht door de steen laten bewegen en weer naar de kijker terugkaatsen. Daardoor kan een goed geslepen marquise, net zoals een briljant, een levendig theater van licht en schittering laten zien.
Niet iedere marquise heeft precies dezelfde verhoudingen. Sommige stenen zijn relatief breed en ‘voluptuous’, terwijl andere juist smal en langgerekt zijn. De ideale verhouding is voor een groot deel gewoonweg een kwestie van smaak. Een bredere marquise kan wat zachter en daardoor klassieker ogen, terwijl een slankere steen vaak een meer uitgesproken en dramatisch effect heeft.
Waarom lijkt een marquise diamant groter?
Een belangrijk voordeel van de marquise is het relatief grote zichtbare oppervlak. Een groter deel van het gewicht is over de lengte van de steen verdeeld, waardoor een marquise van bovenaf vaak groter lijkt dan een ronde diamant met hetzelfde karaatgewicht.
Het karaatgewicht vertelt namelijk hoeveel een diamant weegt, maar niet per se hoe groot hij eruitziet. De slijpvorm en de verdeling van dat gewicht bepalen hoeveel van de steen zichtbaar is wanneer hij in een sieraad is gezet. De marquise is daarom een aantrekkelijke keuze voor wie graag een opvallende diamant wil zonder uitsluitend naar het aantal karaat te kijken.
De langgerekte vorm heeft bovendien een verlengend effect. Wanneer de steen in de lengterichting op de vinger wordt gedragen, laat hij de hand optisch slanker en de vingers langer lijken. Een marquise kan echter ook horizontaal worden geplaatst, haaks op de vinger. Dat geeft hetzelfde slijpsel meteen een modernere uitstraling.
Wat is het bow-tie-effect?
Bij langgerekte slijpvormen kan in het midden van de steen een donkerder gebied zichtbaar zijn (figuur 4). Dit wordt het bow-tie-effect genoemd, omdat de schaduw de vorm van een vlinderdas kan aannemen. Het ontstaat door een slechtere manier van lichtweerkaatsing binnen de diamant, doordat de steen geen goede proporties heeft.
Een lichte bow tie is normaal en kan zelfs bijdragen aan het karakter en contrast van de steen. Wanneer het donkere vlak erg nadrukkelijk aanwezig is, kan het echter ten koste gaan van de gelijkmatige schittering. Daarom is het bij een marquise belangrijk om niet alleen naar het gewicht of de afmetingen te kijken, maar de diamant ook echt te bekijken en te bewegen in verschillende lichtomstandigheden.
Een bijzondere vorm vraagt om bescherming
De spitse uiteinden geven de marquise haar kenmerkende uiterlijk, maar zijn tegelijkertijd de kwetsbaarste delen van de diamant. Hoewel diamant het hardste natuurlijke materiaal is, kan de steen bij een harde stoot wel splijten of beschadigen. De punten worden daarom meestal beschermd door pootjes, V-vormige zettingen of een omlopende rand.
Een goede zetting zorgt niet alleen voor veiligheid, maar benadrukt ook het silhouet van de steen. De marquise kan solitair worden gedragen, worden omringd door kleinere diamanten of onderdeel zijn van een groter ontwerp. Ook als zijsteen komt de vorm prachtig tot haar recht, bijvoorbeeld naast een ronde of ovaal geslepen middensteen.
Van koninklijke legende tot klassieker
De marquise is een slijpvorm vol contrasten. Zij is klassiek én opvallend, sierlijk én krachtig. Haar langgerekte silhouet geeft de diamant een royaal uiterlijk, terwijl de facetten zorgen voor een levendig spel van licht.
Juist die combinatie maakt de marquise al eeuwenlang geliefd. Of u nu wordt aangetrokken door de romantische legende, de flatteuze vorm of de unieke schittering: een marquise diamant laat zich niet gemakkelijk over het hoofd zien.
Kende u de marquise al?